Kripto ve Borsa Terimleri Sözlüğü

Sitedeki rehberlerde geçen terimlerin kısa ve tarafsız açıklamaları. Ayrıntı için ilgili rehbere gidin.

A

Ağ seçimi: Kripto para çekerken paranın hangi blokzincir ağı üzerinden gönderileceği. Alıcı adres ile ağ uyuşmazsa varlık geri alınamayabilir. İlgili rehber
Altcoin: Bitcoin dışındaki tüm kripto paraların genel adı. Her birinin kendi amacı, ağı ve risk profili vardır. İlgili rehber
Aracı kurum: Yatırımcı adına borsada alım satım emri ileten, SPK tarafından yetkilendirilmiş kuruluş. Hisse işlemi için yatırım hesabı bu kurumda açılır. İlgili rehber

B

BIST 100: Borsa İstanbul Pay Piyasası’ndaki 100 büyük şirketin performansını ölçen, Türkiye’nin en çok izlenen borsa endeksi. İlgili rehber
BIST 30: Borsa İstanbul’da piyasa değeri ve işlem hacmi en önde olan 30 şirketten oluşan, BIST 100’ün daha dar alt kümesi olan endeks. İlgili rehber
Bitcoin (BTC): İlk ve piyasa değeri en büyük kripto para. Merkezi bir kurum olmadan, blokzincir üzerinde çalışır. İlgili rehber
Bollinger bantları: Bir hareketli ortalamanın etrafına çizilen alt ve üst bantlar. Fiyatın ortalamadan ne kadar uzaklaştığını ve oynaklığı görmeye yarar. İlgili rehber
Bollinger sıkışması (Squeeze): Bantların birbirine yaklaştığı, oynaklığın düştüğü dönem. Sıkışmanın hangi yöne çözüleceğini tek başına söylemez. İlgili rehber
BOS (Break of Structure): Piyasa yapısında trend yönünün devam ettiğini gösteren, önceki tepe ya da dibin kırılması. İlgili rehber

C

CHoCH (Change of Character): Piyasa yapısında karakter değişimi: mevcut trendin tersine yönde ilk yapı kırılımı. Olası trend değişiminin ilk işareti sayılır. İlgili rehber

D

DCA (Dollar Cost Averaging): Fiyata bakmadan, belirli aralıklarla sabit tutarda alım yapma yöntemi. Amaç, tek bir giriş zamanlamasına bağımlılığı azaltmaktır. İlgili rehber DCA hesaplayıcı
Destek: Fiyatın geçmişte düşüşte durup tepki verdiği, alıcıların öne çıktığı seviye ya da bölge. İlgili rehber
Direnç: Fiyatın geçmişte yükselişte durduğu, satıcıların öne çıktığı seviye ya da bölge. İlgili rehber
Dow Jones: ABD’de büyük şirketlerden oluşan, en eski borsa endekslerinden biri. İlgili rehber

E

Equilibrium (denge noktası): Bir fiyat aralığının tam ortası. ICT yaklaşımında bölgeyi premium ve discount olarak ikiye ayırır. İlgili rehber
ETF: Borsada hisse gibi alınıp satılan, bir varlık ya da sepeti izleyen yatırım fonu. İlgili rehber

F

FED: ABD merkez bankası. Faiz kararları kripto dahil küresel piyasaları etkileyebilir. İlgili rehber
Fitil: Mumun gövdesinin dışına taşan ince çizgi; belirli bir sürede ulaşılıp geri dönülen fiyatı gösterir. İlgili rehber
Funding rate (fonlama oranı): Süresiz vadeli işlemlerde, long ve short taraflar arasında belirli aralıklarla ödenen oran. Vadeli fiyatı spot fiyata yaklaştırmayı amaçlar. İlgili rehber
FVG (Fair Value Gap): Üç mumluk bir harekette, ilk ve üçüncü mumun fitilleri arasında kalan, işlem görmemiş boşluk. Fiyat bu bölgeye sıkça geri dönebilir. İlgili rehber
FVG orta bandı (CE): Consequent Encroachment: bir FVG’nin tam orta çizgisi. Boşluğun ne kadar doldurulduğunu izlemek için kullanılır. İlgili rehber

H

Halka arz: Bir şirketin paylarını ilk kez geniş yatırımcı kitlesine satışa sunması. İzahname, talep toplama ve dağıtım adımlarından geçer. İlgili rehber

I

Isı haritası (heatmap): Varlıkları piyasa değerine göre boyutlandırıp günlük değişime göre renklendiren görsel piyasa özeti. İlgili rehber

K

Kaldıraç: Teminatın birkaç katı büyüklüğünde pozisyon açmayı sağlayan mekanizma. Kazancı da zararı da aynı oranda büyütür. İlgili rehber

L

Likidasyon: Teminat, pozisyondaki zararı karşılayamaz hale gelince borsanın pozisyonu zorla kapatması. İlgili rehber
Likidite avı: Fiyatın, stop emirlerinin yığıldığı seviyelerin ötesine kısa süreli gidip geri dönmesi. İlgili rehber

M

Maker: Emir defterine bekleyen emir koyarak likidite ekleyen taraf. Genellikle taker’dan daha düşük komisyon öder. İlgili rehber
Mum kapanışı: Belirli bir zaman diliminin son fiyatı. Bir seviyenin kırılıp kırılmadığı çoğunlukla kapanışa bakılarak değerlendirilir. İlgili rehber

N

Nasdaq: Teknoloji ağırlıklı şirketlerin işlem gördüğü ABD borsası ve bu borsanın endeksi. İlgili rehber

O

Order block: Güçlü bir hareketten hemen önceki son ters yönlü mum. Büyük oyuncuların emir bıraktığı varsayılan bölge olarak izlenir. İlgili rehber

P

Piyasa yapısı: Tepe ve diplerin sıralanışı. Yükselen tepe ve diplerle yükseliş, alçalan tepe ve diplerle düşüş yapısı okunur. İlgili rehber
Pozisyon büyüklüğü: Bir işleme girilen varlık miktarı. Hesaptan riske edilecek tutar ve stop mesafesine göre belirlenir. İlgili rehber Pozisyon büyüklüğü hesaplayıcı
Premium ve discount bölgesi: Bir fiyat aralığının denge noktasının üstü (premium) ve altı (discount). Fiyatın aralığa göre pahalı ya da ucuz bölgede olup olmadığını gösterir. İlgili rehber

R

Risk kuralı (%1): Tek bir işlemde hesabın en fazla yüzde birinin riske edilmesi ilkesi. Üst üste gelen zararların hesabı eritmesini önlemeyi hedefler. İlgili rehber Pozisyon büyüklüğü hesaplayıcı
Risk/ödül oranı: Bir işlemde potansiyel kazancın, riske edilen tutara oranı. Giriş, stop ve hedef seviyelerinden hesaplanır. İlgili rehber Risk/ödül hesaplayıcı
RSI (Göreceli Güç Endeksi): Son fiyat hareketlerinin gücünü ölçen, sıfır ile yüz arasında değer alan momentum göstergesi. İlgili rehber

S

S&P 500: ABD’deki büyük şirketlerden oluşan, geniş kapsamlı borsa endeksi. İlgili rehber
Seed phrase (kurtarma kelimeleri): Cüzdanı yeniden oluşturmaya yarayan kelime dizisi. Kimseyle paylaşılmamalı, çevrimdışı saklanmalıdır. İlgili rehber
Sektör endeksi: Aynı faaliyet alanındaki şirketlerin paylarından oluşan endeks; örneğin banka (XBANK), sınai (XUSIN) ve holding (XHOLD) endeksleri. İlgili rehber
Sıcak cüzdan: İnternete bağlı cüzdan. Kullanımı kolaydır, ancak çevrimiçi olduğu için saldırı yüzeyi daha geniştir. İlgili rehber
Soğuk cüzdan: İnternetten bağımsız saklanan cüzdan; özel anahtar çevrimdışı tutulur. Uzun süreli saklama için tercih edilir. İlgili rehber
Spot Bitcoin ETF: Doğrudan Bitcoin tutarak fiyatını izleyen ETF; Bitcoin’e borsa üzerinden dolaylı erişim sağlar. İlgili rehber
Spot işlem: Varlığın anında ve gerçek sahipliğiyle alınıp satıldığı işlem türü; kaldıraç içermez. İlgili rehber
Stop-loss: Fiyat belirlenen seviyeye gelince pozisyonu otomatik kapatan emir. Zararı önceden sınırlamak için kullanılır. İlgili rehber

T

Takas (T+2): Borsa işleminin ödeme ve pay devriyle tamamlanması. Pay piyasasında işlem gününden sonraki iki iş günü içinde (T+2) gerçekleşir. İlgili rehber
Taker: Emir defterindeki mevcut emirle anında eşleşerek likidite alan taraf. Genellikle maker’dan daha yüksek komisyon öder. İlgili rehber
Teknik analiz: Gelecekteki fiyat hareketini, geçmiş fiyat ve hacim verilerinden grafikler ve göstergelerle yorumlama yaklaşımı. İlgili rehber
Temettü: Şirketin kârından pay sahiplerine yaptığı ödeme (kâr payı). Temettü verimi, hisse başına temettünün hisse fiyatına oranıdır. İlgili rehber

V

Vadeli işlem: Varlığın kendisini almadan, fiyatının yönü üzerine açılan, çoğunlukla kaldıraçlı sözleşme. İlgili rehber

Y

Yapı kırılımı: Fiyatın piyasa yapısındaki önemli bir tepe ya da dibin ötesine geçmesi; BOS ve CHoCH bu kırılımın iki türüdür. İlgili rehber

Eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Hesaplayıcılar